“We weten dat iedereen klaarzit om ons af te schieten”. Dat zei Canvas-cultuurcoördinator Reinhilde Weyns verleden week in Humo. Ze had het over het nieuwe boekenprogramma “Iets met boeken” dat zondag op Canvas van start ging.

Ik zat inderdaad klaar om naar het programma te kijken. In mijn zetel en niet vanuit een geschutstoren.

Ook al was ik er een aantal maanden geleden niet gerust in. Vooral toen ik hoorde dat er sprake was om een boekenmatch België-Nederland te organiseren en het programma op te smukken met de “nodige spel- en showelementen”. Daar gaan we weer, dacht ik. Sommigen zijn zo bezig met de cultuurprogramma’s te verbreden dat niemand er nog naar kijkt. Het is niet omdat je van een opera een operette maakt dat de belangstelling zal toenemen of dé opera democratiseert. Laat staan dat je daarmee de meerwaardezoeker charmeert of meer kijkers aantrekt.

“Iets met boeken” neemt in elk geval de kijker of de lezer au sérieux. Dat is al een stap vooruit. Ook al is het eerder een talk-show met schrijvers dan een echt boekenprogramma, eerder een documentaire over schrijvers en hun werk dan een literaire gesprekstafel, de eenvoudige setting - een tafel, twee presentatoren en twee gasten - bevestigt in elk geval dat er boeiende televisie kan gemaakt worden zonder moderne frivoliteiten of technische hoogstandjes.

De aanpak van Leon Verdonschot en Jan Leyers, als ‘aangevers’, leverde een vlotte babbel op met Dimitri Verhulst en Naema Tahir. Ze kregen tijd en ruimte om hun boeken en gedachten voor te stellen. Maar de gesprekken bleven te veel aan de oppervlakte steken. Ik miste de weetgierige en gepassioneerde toon in de vraagstelling. Daardoor was er soms weinig stroming en veel gekabbel. De filmpjes die in het programma gemonteerd werden veranderden daar weinig aan. Ze zijn ook niet nodig. In boekenprogramma’s zijn het aanstekelijk enthousiasme en de kritische betrokkenheid van de presentatoren belangrijker dan flitsende beelden en close-ups van de gasten. Het geknetter zit in de letteren, niet daarbuiten. En dat heb ik gemist.

“Iets met boeken” is een debuut. Niet elk debuut krijgt een prijs of veel lezers. Dat hoeft ook niet. Als er maar muziek in de partituur zit. Dat is de vraag.

In welke richting zal “Iets met boeken” evolueren? Komen er alleen schrijvers aan bod die goed gebekt zijn? Werkt de format aanstekelijk genoeg? Gaat men meer focussen op de inhoud van de boeken?

Om dat te weten te komen, zullen we de volgende weken moeten kijken.

Ik zal dat in elk geval doen. En jij, beste lezer?